Jeśli knyple, to tylko od Czwojdy. Ignacy Czwojda - szamotulski piekarz Piekarnia Czwojdy: knyple, pszenne chałki, bułki różnych wielkości, chleby o złotobrązowej skórce i ten niepowtarzalny zapach świeżego pieczywa! Oprószeni mąką piekarze co jakiś czas donosili w wiklinowych koszach gorące bułki i bochenki. Za powitanie słowami: „Niech będzie pochwalony...” dostawało się w prezencie dodatkowego [...]

Wesele szamotulskie W 2017 roku „Tradycje weselne z Szamotuł i okolic” zostały wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Ludowe obrzędy weselne Ziemi Szamotulskiej znalazły się w grupie 25 innych tradycji z całej Polski, obok np. krakowskiego Lajkonika, łowickich procesji Bożego Ciała czy koronek z Koniakowa. Tradycje te sięgają XIX wieku. Zawarcie ślubu w [...]

Szamotulskie pomniki poświęcone powstańcom wielkopolskim W pobliżu kościoła Świętego Krzyża, obok mostu na Samie, od 1978 roku znajduje się  pomnik  w formie głazu narzutowego. Nie jest to pierwszy, lecz trzeci pomnik stojący w Szamotułach w tym miejscu. Zdjęcia Andrzej Bednarski i Ireneusz Walerjańczyk Obecny pomnik zaprojektował Ryszard Skupin (1930-2005), polski malarz i rzeźbiarz, twórca, [...]

Dawna poczta w Szamotułach Korespondencję i przesyłki ‒ także w Szamotułach ‒ dostarczano, zanim powstała jakakolwiek poczta, czyli specjalna instytucja tym się zajmująca. W Szamotułach datowany był przecież najstarszy zachowany napisany po polsku list miłosny z połowy XV wieku (por. http://regionszamotulski.pl/pierwszy-list-milosny/). W tamtych czasach wiadomości i przesyłki przewozili konni posłańcy. W Szamotułach mamy dwa obiekty pocztowe z czasów zaborów: budynek dawnej [...]

Szamotulskie ślady w Polskiej Deklaracji o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych z 1926 roku Autografy naszych dziadków w Bibliotece Kongresu USA Jak wiadomo, do odzyskania przez Polskę niepodległości przyczyniła się pomoc dyplomatyczna Stanów Zjednoczonych, a następnie – pomoc gospodarcza. Polacy w różny sposób dziękowali za to Amerykanom: czynili prezydentów USA patronami ulic i placów, budowali im [...]

Cykl Kiedy myślę: Szamotuły... Po maturze chodziliśmy na ... Moje kulinarne Szamotuły Dziś kolejny spacer po Szamotułach z moich lat licealnych (1963-1967). Tym razem zapraszam na sentymentalną wycieczkę po lokalach gastronomicznych. Co prawda, licealista nie zaglądał do nich. Po pierwsze, nie miał pieniędzy, a gdyby nawet miał parę groszy, to by się bał, że spotka tam profesora i nazajutrz [...]

15 lutego 1383 roku pod Szamotułami rozegrała się największa bitwa w tzw. wojnie Grzymalitów z Nałęczami Herb Grzymała „Jakaż więc była przyczyna tej wojny?” - pytał w swej Kronice Janko z Czarnkowa. I sam odpowiadał: „Oto, zdaje się, mówiąc prawdę, nie było innej, jak tylko nienawiść walczących, z dawna wzajemnie ku [...]

Renesansowe emancypantki. Księżne Ostrogskie - Beata i Halszka Niewiele jest kobiet staropolskich, o których wiemy więcej niż tylko to, czyimi były córkami, żonami, matkami. Na kartach historii zapisały się jedynie te niezwykłe, o nieprzeciętnych charakterach i losach, jak księżne Ostrogskie, matka i córka. Beata była opozycjonistką Zygmunta II Augusta, jedną z pierwszych Polek zajmujących się administrowaniem, ofiarą łowcy posagów [...]

Szamotulska wieża ciśnień Dokumentacja projektu i ozdobny prospekt z motywem podania o Czarnej Księżniczce ‒ Muzeum - Zamek Górków Okoliczności powstania Zanim powstały szamotulskie wodociągi, mieszkańcy miasta pobierali wodę ze studni. Studnie publiczne usytuowano na obecnym placu Sienkiewicza, na Rynku oraz w pobliżu budynku byłego klasztoru [...]

Wiązy króla Jana III Sobieskiego Szamotulanie są przekonani, że wiązy rosnące jeszcze w latach 70. XX wieku przy kościele kolegiackim (dzisiejszej bazylice) osobiście sadził wracający spod Wiednia król Jan III Sobieski (w innej wersji podania jedynie odpoczywał w cieniu drzewa). Wiązy były trzy: Marysieńki, Sobieski i Rok 1683. Najstarszy był ten pierwszy. Na fotografii powstałej  pomiędzy rokiem 1905 a [...]

Krzyż na Rynku w Szamotułach - "droga pamiątka z czasów niewoli" Krzyż na szamotulskim Rynku ma bardzo ciekawą historię. Już samo jego usytuowanie jest szczególne, bo chociaż krzyże w przestrzeni publicznej (poza terenem kościoła) pojawiają dość często, usytuowanie niemal na środku rynku jest już rzadkością. Pierwszy krzyż postawiono w połowie XIX wieku. Antoni Śramkiewicz, szamotulski stolarz, [...]

Cykl Kiedy myślę: Szamotuły... Miejsce, skąd wyrusza się w świat Szamotuły 1996 r. Autor: Andrzej Klauza, www.bazakolejowa.pl Dworzec kolejowy ‒ to moja kolejna szamotulska miejscówka. Nawet teraz, 50 lat po maturze zdanej w Liceum Ogólnokształcącym w Szamotułach, kiedy wracam w rodzinne strony, zawsze o niego zahaczam, przynajmniej wzrokiem. Jeżeli podróżuję do Ostroroga pociągiem, wysiadam na [...]

Figura na starych pocztówkach Źródło: Muzeum - Zamek Górków, Biblioteka Główna UAM, Fotopolska i własność prywatna Fotografia z początku wojny Źródło: Muzeum - Zamek Górków Miejsce po pomniku na zdjęciu z czasów niemieckiej okupacji Inspiracja dla twórców współczesnych [...]

Cykl Kiedy myślę: Szamotuły... Autobusy na szamotulskim Rynku Zapraszam na kolejną porcję wspomnień o Szamotułach w latach 1963-1967. Na drugim miejscu mojej subiektywnej top listy szamotulskich miejscówek jest Rynek, gdzie w latach 60. XX wieku był przystanek autobusowy, a właściwie trzy przystanki obok siebie. Było to w tej pierzei Rynku, z której odchodzi ulica Braci Czeskich. I jak na [...]

Wschodni szczyt kościoła. Pierwotnie prezbiterium kończyło się w górnej części dzisiejszych okien (widoczny fryz). Szczyt też był niższy, stare cegły odznaczają się w nadbudowanej partii (nowy szczyt powtarza układ sterczyn, czyli pionowych elementów dekoracyjnych w postaci kamiennej wieżyczki, zakończonej od góry ostrosłupem). Zachodni szczyt kościoła. Dobrze widoczne granice między nawą główną a dobudowanymi później [...]